Bình luận về Yatagan

Caron Yatagan vẫn luôn là một trong những khám phá yêu thích nhất của mình, và có lẽ điều đó sẽ chẳng bao giờ thay đổi. Cảm giác như em nó mang tính nguyên bản, một sợi dây kết nối trực tiếp với đất mẹ, thậm chí như chứa đựng cả ký ức của tổ tiên. Nó gợi lên hình ảnh những đoàn xe ngựa viễn chinh, những bộ lạc du mục băng qua thảo nguyên, hay những người định cư sưởi ấm bên đống lửa dưới lớp da thú. Mỗi lần xịt Yatagan, mình như thấy cả một khu rừng ẩm ướt với đủ loại cỏ cây, hoa lá và cả hơi ấm nguyên sơ hiện ra trước mắt. Có thể nói hơi quá để nhấn mạnh việc em này đỉnh thế nào, và nó khiến mình cảm nhận được những thứ sâu sắc hơn cả cái gọi là "tươi mát". Nhưng thực sự là vậy, nó đỉnh đến thế mà. Bạn sẽ biết một mùi hương là một tác phẩm nghệ thuật khi thấy nó chẳng có mấy đánh giá kiểu "cũng thường thôi". Những tác phẩm thực sự xuất sắc thường gây tranh cãi và kích thích cảm xúc. Yatagan chắc chắn không dành cho tất cả mọi người, nhưng dù không hợp gu, bạn cũng khó lòng phủ nhận được sự đặc biệt và tâm huyết trong cách tạo ra nó. Có những mùi hương được tạo ra để dùng (thực dụng, dễ chiều lòng đám đông), có những mùi là nghệ thuật (để khơi gợi suy nghĩ/cảm xúc), và tuyệt nhất là sự kết hợp của cả hai. Yatagan chính là điểm giao thoa đó: dám mạo hiểm nhưng vẫn cực kỳ dễ dùng. Mở đầu là nốt hương thảo mộc đẫm sương, hơi đắng và mùi thông giòn tan, cực kỳ đặc trưng. Nó làm mình liên tưởng đến nền rừng ẩm ướt sau cơn mưa, chuẩn bị cho sự phân hủy của tự nhiên. Giai đoạn đầu này là lúc Yatagan mang cảm giác hơi lạnh và sắc, giống như tiếng bẻ một cọng cần tây giòn rụm vậy. Nhưng ngay sau đó, một luồng hơi ấm dễ chịu sẽ lan tỏa từ bên dưới và duy trì suốt thời gian còn lại. Một sự tươi mát xuyên suốt nhưng không hề mang cảm giác nhân tạo hay vô trùng; nó thiên về hướng đất và cây cỏ hơn, giống như một tiếng gọi mời dành cho những tín đồ yêu thiên nhiên và muốn rời xa thành phố. Càng về sau, khi hương cuối dần hiện rõ, mùi hương càng trở nên mượt mà, ấm áp và bớt "xanh" hơn, nhưng sự kỳ diệu thì không hề giảm đi. Sự chuyển mình từ sắc xanh sang tông màu nâu trầm ấm thực sự là một màn "luyện kim" đầy ma thuật với hương nhang huyền bí quyện cùng rêu sồi, xạ hương và các nốt gỗ. Hành trình từ lúc xịt đến lúc tàn giống như một chuyến phiêu lưu: bắt đầu có chút hoang dại, nhưng kết thúc lại vô cùng bình yên, ấm cúng, như thể ta vừa trở về nhà sau một cuộc đời đáng sống. Dù mình có khen hết lời đi chăng nữa, Yatagan vẫn không dành cho tất cả mọi người. Nếu bạn thấy em này hơi "nặng đô", mình gợi ý bạn thử Aramis Devin – một phiên bản thảo mộc kiểu cần tây giòn tan nhưng nhẹ nhàng hơn, được tăng thêm nốt da thuộc/labdanum với cảm giác gỗ và thông mượt mà tương tự.

Hình như tôi đã ngửi thấy mùi này ngay cả khi chưa mở hộp, nhưng tôi khá bất ngờ vì nó lại dễ chịu và cân bằng đến thế. Mùi hương có chút khô, tông nâu, cay nồng kiểu tiêu, mùi đất, có chút gì đó tươi mới, có lẽ là khói, và hơi hướng rêu/xà phòng, vân vân... nhưng tôi không thấy nó bị gắt chút nào. (Có lẽ cũng nhờ tôi đã xịt một cách khá cẩn trọng như thói quen thường lệ.) Sự kết hợp giữa nốt đất và một chút gì đó—tôi cũng không rõ nữa—kiểu tươi mới hay gì đó tương tự, làm tôi liên tưởng đến những nốt đầu của Bvlgari Man In Black, nhưng tôi khá chắc là mình thích mùi này hơn. Tôi thấy đây là một mùi hương khá ổn để dùng cả ngày lẫn đêm trong khoảng ba mùa, và với tư cách là người xịt, tôi thấy nó cực kỳ dễ chịu. Có thể nó không phải kiểu mùi "quốc dân" làm hài lòng tất cả mọi người, nhưng tôi tin là nó cũng không đến mức khiến người ta phải cầm đuốc đuổi theo tôi đâu. Ồ, còn về nốt mùi cần tây ư? Hmmm, tôi nghĩ mình cũng hiểu tại sao mọi người lại nói vậy, nhưng có lẽ nó giống mùi hạt cần tây hoặc hạt mùi hơn là mùi của một loại cây hay thảo mộc thực thụ. Dù sao thì tôi vẫn thích nó, và tổng thể mùi hương này ấm áp và đậm chất "nâu" hơn tôi tưởng. Đây chắc chắn sẽ là một niềm vui ấm áp và đậm đà trong mùa thu. Tái bút: Tôi đồng ý là nó có nét tương đồng với Devin. Nếu Devin thiên về hướng 60% xanh mát và 40% đất cùng gỗ, thì chai này thì hoàn toàn ngược lại.

Đây là một chai nước hoa chất lượng hàng đầu trong phân khúc này, tôi thực sự bị ấn tượng. Về chất lượng, Yatagan ngang tầm với Bel Ami và Antaeus, nhưng lại dễ dùng hơn nhiều so với đa số các chai cùng dòng. Mùi hương này tuyệt vời từ nốt hương đầu cho đến tận khi lắng xuống. Hãy thử tưởng tượng nốt hương gỗ tuyệt đẹp lúc mở đầu của Quorum, nhưng tiếc là nó nhanh chóng bay hơi và trở nên nồng mùi hóa chất vì Quorum là dòng bình dân. Ngược lại, Yatagan lấy chính cái mở đầu đó — với hương gỗ sồi, mùi gọt bút chì, lá thông, nhang, cây bách và phong cách chypre — rồi mang đến cho bạn nhiều giờ tận hưởng vẻ đẹp mượt mà, sống động và dễ chịu. Đây đúng là giấc mơ đối với những tín đồ yêu thích phong cách woody chypre.

Đã lâu rồi tôi mới viết review, cũng tại cái đợt COVID. Giờ khứu giác mới dần hồi phục lại được độ nhạy, nên tôi phải làm một bài kiểm tra nhanh trước khi quay lại với thế giới mùi hương. Liệu Bat (2015) có còn mang cái mùi như kiểu bị chôn sống không? Tôi vừa run rẩy đánh dấu "có" vừa cảm thấy như có cả đất cát dưới móng tay mình vậy. Còn mấy chai nước hoa nam phổ biến ngoài hiệu thuốc có còn cái mùi kiểu "nam tính độc hại" – một sự pha trộn giữa sự hung hăng, mồ hôi và mùi sữa tắm rẻ tiền ở bệnh viện hay mấy trung tâm thể thao không? Ừ... tôi nghĩ là mình sẵn sàng rồi. Tôi bắt đầu bằng việc xịt Yatagan, vì tôi đã sở hữu nó một thời gian và luôn thấy nó cực kỳ quen thuộc. Thật ra, chính cái sự quen thuộc đó đã làm tôi phải đắn đo. Chẳng hạn như, làm sao để phân biệt nó với Quorum? Tôi cảm nhận được một mùi hương cổ điển, xanh mát và sạch sẽ – có chút xạ hương, nhưng lại thiếu đi cái vẻ "hoang dã" đầy tính động vật vốn có. Có lẽ do công thức mới, nhưng chắc chắn nó không giống kiểu của Kouros, Antaeus hay Hyrax đâu. Tôi thấy castoreum thường mang lại cảm giác da thuộc dạng phấn, nặng nề và hơi buồn nôn. Những mùi hương đậm chất này, như Russian Tea hay Etruscan Water, tôi thường phải dùng một cách khá dè chừng. Nhưng ở đây thì không thấy vậy, dù quá trình ủ đã giúp mùi hương trở nên đậm đà hơn. Chai này mang đậm hơi thở của rừng già – có thông, rêu sồi, bạc hà và cả mùi xạ hương kiểu của mấy anh thợ rừng nữa. Sự tương đồng với Quorum là rất rõ rệt – bản Puig rẻ tiền kia thì mùi có phần thô hơn và không bám lâu bằng, nhưng xét về cốt lõi thì cả hai đều đang "hát cùng một bản nhạc". Thực tế, đây là một điểm giao thoa tuyệt vời giữa một dòng "hàng rẻ" kiểu hoài cổ như Quorum và những dòng niche retro-modern đắt đỏ hơn như Fou d’Absinthe. Nó rất đáng để sở hữu nếu bạn muốn có một mùi hương kiểu "sạch sẽ nam tính" theo phong cách cũ – hay nói cách khác, vẫn cứ là cực kỳ phong trần và bụi bặm.

Mình cực kỳ mê chai này luôn – chính mùi hương này đã khiến mình thực sự "lọt hố" thế giới nước hoa. Khi xịt lên da, cảm nhận đầu tiên là mùi thông bạc hà khá gắt, xen lẫn một chút hương khói thuốc lá tươi. Sau đó, theo thời gian, mùi hương dịu dần và chuyển sang tông cay nồng khô khốc đầy mê hoặc, lưu hương cực lâu, gần như phải đi tắm mới hết. Hoàn toàn không có một chút ngọt ngào nào luôn. Nhiều người trên này cứ bảo đây là mùi dành riêng cho nam giới. Mình hiểu ý mọi người, nhưng theo cảm nhận của mình thì mùi hương này cực kỳ hợp với các bạn lesbian.

Vì mỗi đợt sản xuất (batch) có thể khác nhau, tôi đang phân tích bản từ năm 2018. Con chai này có lịch sử từ tận năm 1978 rồi, nên bản 2018 này có thể sẽ có nét riêng so với các đời khác. Mùi cần tây và thì là cực kỳ đậm đặc, chiếm trọn không gian. Nó gợi cho tôi một hình ảnh rất đối lập: kiểu như bước vào một khu tập thể cũ có nhiều người già sinh sống, nơi không khí tràn ngập mùi thức ăn đang nấu nướng cùng lúc. Một cảm giác rất cộng đồng và đầy hoài niệm. Thêm nữa, mùi hương này là một sự mâu thuẫn thú vị giữa nhịp sống đô thị và không khí đồng quê. Nó pha trộn giữa cái mùi ô nhiễm, rác thải của thành phố với những nốt hương mộc mạc, đầy tính động vật. Nghe thì có vẻ lạ nhưng nó lại quyện lại cực kỳ cuốn hút. Vượt qua ấn tượng ban đầu, nó tái hiện mùi rừng xanh cực kỳ chân thực. Cái chất đất (earthy) này giúp mùi hương đậm chất nước hoa cổ điển, mang một nét quyến rũ kiểu xưa cũ. Tôi còn ngửi thấy một chút nốt động vật (có thể là castoreum), khá giống với dòng Woody Oud của Maison Alhambra, gợi liên tưởng đến môi trường sống của loài chuột lang nước ở đầm lầy – nghe hơi lạ nhưng lại rất mộc mạc. Về hiệu năng, độ tỏa hương ở mức vừa phải và độ lưu hương khá ổn. Với phong cách độc lạ này, tôi thấy nó hợp nhất để xịt khi đi làm vườn hoặc đi dạo một mình trong rừng. Còn nếu muốn xịt ra đường hay chỗ đông người thì không nên, vì mùi này cực kỳ kén người. Tổng thể thì mùi này thiên hẳn về nam tính. Đây chắc chắn là một trong những mùi hương độc nhất vô nhị vì nó không đi theo một lộ trình mùi hương tuyến tính thông thường mà tập trung mạnh vào các yếu tố thực vật và tự nhiên. Có người khuyên nên thử vào mùa hè nóng nhất để thấy rõ hơn nốt động vật, nhưng cá nhân tôi lại thấy nó hợp với mùa đông hơn, mang lại cảm giác ấm áp và dễ chịu kiểu hoài niệm. Caron Yatagan thực sự là một hành trình trải nghiệm khác biệt, đầy rẫy những sự đối lập giữa thiên nhiên và đất trời. Tôi săn được chai tester này với giá siêu rẻ, chỉ 10 Euro, nên thấy nó cực kỳ đáng tiền để thêm vào bộ sưu tập. Chứ nếu phải mua với giá gấp 5 lần thì tôi xin kiếu. Mùi này rõ ràng không dành cho số đông, nó chỉ dành cho những "gu" cực kỳ đặc biệt, những người thích sự phá cách và táo bạo thôi. Mùi hương ban đầu: 8- Độ tỏa: 5 Mùi sau cùng: 8- Độ lưu hương: 7 Độ hòa quyện: 8 Độ đa dụng: 2+ Độ độc bản: 9+ Giá trị so với giá tiền: ? Thiết kế chai: 5 Trải nghiệm tổng thể: 6+ Khả năng mua mù: 3

Thoạt nhìn, Yatagan chẳng giống Caron chút nào - không chút ngọt ngào, không vani, không hoa cỏ - thế nhưng nó lại đậm chất Caron, trong sự cứng nhắc đầy kiêu hãnh, vẻ thanh lịch khắc khổ và hơi ấm đậm chất hoang dã. Mùi hương này khiến bạn phải ngẩng cao đầu, đứng thẳng lưng. Dù có vẻ khó gần và chẳng hề gợi cảm, nhưng sự tự tin mà nó mang lại sẽ biến bạn thành bậc thầy quyến rũ nhất. Nếu bạn thuần phục được nó, và nếu bạn cũng có những phẩm chất tương đồng, nó sẽ đền đáp bạn và trở thành người bạn đồng hành suốt đời.

Nó thực sự là một huyền thoại. Nếu bạn có thể săn được một chai có chứa castoreum thật thì đúng là cực phẩm, nhưng ngay cả phiên bản tổng hợp mới nhất hiện nay vẫn rất đáng nể. Tôi ước gì Caron cứ bất chấp quy định của IFRA mà bán lại những công thức cũ tuyệt vời đó, nhưng tiếc là hiện tại không thể. Nhưng tối nay, các bạn ạ, tôi đã có một khám phá mùi hương mà hiếm ai có thể bắt chước được. Đó là sự kết hợp giữa một chút Elle Elle của nhà Lucien Lelong từ những năm 1940 (được tạo ra bởi nhà chế tác huyền thoại Jean Carles – người mà phương pháp chế tác nước hoa vẫn được giảng dạy tại các trường đào tạo nước hoa lớn ở Pháp, ông cũng nổi tiếng với các tác phẩm như Shocking, Tabu, Canoe, Ma Griffe, Miss Dior, Elle Elle, Indiscret Tailspin) cùng với Yatagan. Bản thân Elle Elle đã có sẵn castoreum thật, hoa hồng Damask, nhựa galbanum, hạt cà rốt, hoa cúc La Mã và phong lữ. Khi xịt nhẹ thêm Yatagan với tông xanh và mùi động vật (animalic), bạn sẽ có được mùi hương mà lẽ ra Antaeus nên có ngay từ đầu: một tông Chypre da thuộc hoa hồng xanh thẫm.

Mình tin rằng mùi hương này đã truyền cảm hứng cho không ít nhà chế tác, vì nó khiến mình liên tưởng đến khá nhiều chai nước hoa khác. Polo, Halston Z-14 và Drakkar Noir đều có cùng phong cách mùi hương như thế này. Các nốt hương bao gồm bách, castoreum, nhang, hoắc hương, rêu sồi và gỗ. Có một nốt gỗ trầm tối khiến mình liên tưởng đến gỗ óc chó hoặc gỗ gụ. Tuy nhiên, nốt castoreum trở nên hơi nồng quá mức ở giai đoạn dry down, đến mức mình thường muốn đi tắm để tẩy sạch nó đi. Tổng thể mùi hương đậm đà, khô ráo và nam tính, độ tỏa hương ở mức trung bình, nhưng nốt cuối lại hơi nồng gắt.

Mùi thông, hạt cần tây và cả hương vị thức ăn đang nấu trong một căn hộ ở New York... Mượn một câu thoại trong phim Austin Powers thì nó kiểu "mùi như đồ ăn nấu và mùi nôn mửa" vậy... Nhớ thử trước khi mua nhé!