Sau 11 năm "né" em này, giờ xịt lại một chai mới mình mới nhận ra là mình đã sai lầm thế nào. Lilac Vegetal có lịch sử lâu đời lắm, ra mắt từ khoảng những năm 1850 bởi Pinaud và đến năm 1878 thì chính thức tới Mỹ. Tính ra em nó còn "cụ" hơn cả Fougere Royale, Chypre hay Mitsouko luôn, mà khoảng cách tuổi tác còn xa nữa cơ.
Cái hay của chai này là nó đánh lừa cảm giác người dùng. Nhìn cái tên "vegetal", nhãn xanh, nước xanh, ai cũng nghĩ nó là mùi cây cỏ kỳ lạ nào đó, mình hồi trước cũng vậy. Nhưng sau khi tìm hiểu về niềm đam mê xạ hương (đặc biệt là xạ hương hươu) của Pinaud, mình mới nhận ra Lilac Vegetal thực chất là một mùi xạ hương cực đậm - kiểu xạ hương thời Victoria ấy - rồi sau đó mới lắng xuống thành nốt hương hoa gần giống hoa tử đinh hương.
Cái chất xạ hương Victoria này đậm đến mức mình chỉ có thể liên tưởng tới Kouros (không phải giống mùi nhé, mà là độ đậm của xạ hương tương đương). Việc nó chuyển sang nốt tử đinh hương dạng phấn cho thấy các loại xạ hương động vật phức tạp đến mức nào. Dù giờ không còn dùng xạ hương hươu tự nhiên vì bị hạn chế, nhưng bản tổng hợp này vẫn đầy đủ những nốt hương vừa "funky" vừa ngọt. Mình còn thấy thoang thoảng mùi galbanum - cái chất "xanh" nhưng thực ra chẳng xanh tí nào - làm cầu nối từ xạ hương nồng ở đầu sang nền hoa ở cuối.
Hoa tử đinh hương vốn rất khó chiết xuất vì sản lượng thấp, nên các nhà làm nước hoa phải tái tạo lại. Mình nghĩ Aii đã làm điều này bằng cách tìm một loại xạ hương có hậu vị hoa rồi bổ sung thêm các chất hóa học để tạo hiệu ứng giống tử đinh hương. Giờ hiểu rõ rồi mình thấy nó thơm hơn hẳn, cảm giác như đang khoác lên mình một mảnh lịch sử vậy. Em này được bán như nước sau cạo râu nhưng dùng làm cologne cũng ổn, độ lưu hương tầm 2 đến 5 tiếng.
Còn về bản vintage những năm 1950, dù hiệu ứng tương tự nhưng mùi lại khác hẳn. Vì thiếu tinh dầu tử đinh hương thật nên họ tạo ra một bản tái tạo kiểu tiệm hớt tóc (barbershop) rất thú vị. Tầng hương đầu là nốt sassafras dạng phấn, có chút long não, mùi xanh và hơi giống mùi thuốc. Khi khô dần, mùi "tử đinh hương" hiện ra, dù không giống hoa bằng bản mới. Chỉ tầm 5 phút là bay hết, để lại mùi phấn rôm nhẹ nhàng với chút dư vị tử đinh hương ngọt ngào. Nếu bản mới táo bạo và thô ráp thì bản vintage lại tinh tế, phức tạp hơn nhưng cũng nhẹ nhàng và nhanh bay hơn. Chai vintage tận 360 ml (12 oz) mà vòi xịt bé xíu, mỗi lần nhấn chỉ ra đúng một giọt, chắc mình dùng tới 10 năm nữa mới hết, mà giờ cũng chẳng biết làm sao để chiết thêm vào!