Người dùng ẩn danh
Bertrand Duchafour chính là đại diện tiêu biểu cho phong trào "nhà chế tác nước hoa là một tác giả". Khác với trường phái cũ, ông hay chia sẻ công khai về công việc của mình, được các hãng nước hoa công nhận là người sáng tác và có phong cách cực kỳ riêng biệt. Người ta hay nhắc đến ông như một nghệ sĩ thực thụ – một khái niệm khá mới mẻ. Khi nói về các tác phẩm của ông, mọi người thường dùng những từ như: trong trẻo, mỏng manh, rạng rỡ hay nhẹ bẫng. Mình mới chỉ biết một phần nhỏ các tác phẩm của ông thôi, nhưng mình cực kỳ tò mò về cái gọi là "sự nhẹ bẫng" đó. Duchafour lấy những nguyên liệu quen thuộc (như trầm hương, hoa cam, vanilla hay hoa hồng) rồi tách biệt cái "hương vị" của mùi hương ra khỏi những cảm giác vật lý mà mũi mình thường nhận diện như độ nặng, độ đặc hay độ dày. Việc loại bỏ cảm giác về khối lượng hay sự hữu hình khỏi các mùi hương quen thuộc mang lại kết quả cực kỳ thú vị. Nước hoa của ông không hề kém phức tạp hay mỏng hơn nước hoa truyền thống, cũng không phải là kiểu bị làm giảm đi. Thay vào đó, chúng được biến hóa theo cách khiến mình phải trăn trở và suy ngẫm để thực sự hiểu được chúng. Như Timbuktu ấy, cảm giác nó không hẳn là một mùi trầm hương, mà giống như câu trả lời cho câu hỏi: ánh sáng là sóng hay là hạt? Và sự rạng rỡ của Timbuktu chính là "sóng". Hay như Vanille Absolument, nó không làm thay đổi bản chất của vanilla, mà là thay đổi bối cảnh, giống như đưa một quả vanilla vào môi trường không trọng lực vậy. Liệu ta có thể tách biệt hương vị của kẹo Turkish Delight ra khỏi thực thể vật chất của nó để biến nó thành một "dấu ấn" vĩnh cửu trong nước hoa không? (Câu trả lời là có, chính là Traversée du Bosphore). Công việc của Duchafour, hơn bất kỳ ai trong 20 năm qua, đã đưa chúng ta quay lại với một trong những câu hỏi nguyên bản của ngành nước hoa hiện đại: làm sao để định nghĩa được tự nhiên và tổng hợp? Vào cuối thế kỷ 19, câu trả lời có vẻ rõ ràng hơn, nhưng cũng thú vị không kém. Cách tiếp cận của Duchafour không phải là tranh cãi về sự phân biệt đó, mà là tập trung vào niềm tin của chúng ta – thứ vốn dựa trên cách các giác quan diễn giải. Ông cho mình công cụ để hiệu chỉnh lại bản năng, để rèn luyện lại "trực giác" và học cách ngửi thế giới theo một cách khác nếu mình muốn. Khi làm vậy, chính bản thân chúng ta cũng thay đổi. Chúng ta không còn "tự nhiên" theo kiểu bản năng vốn là thứ bất biến, vì Duchafour cho thấy trực giác của chúng ta thực ra rất dễ thay đổi và mang tính chủ quan. Ông giải phóng bản năng khỏi cái mác "tự nhiên" hay "không tự nhiên" đầy màu sắc cổ tích, để giúp mình dùng trực giác và sự thấu cảm một cách thông minh hơn. Và tất nhiên, trong quá trình đó, mình còn được thưởng thức những mùi hương cực phẩm nữa. Thắng thế rồi nhé, Secretions Magnifiques! Đây là một cú "cà khịa" nhẹ dành cho nhà Etat Libre, một hãng khác cũng rất giỏi trong việc thách thức quan điểm của chúng ta, nhưng theo kiểu có chủ đích hơn. Phong cách Punk thường đến từ kiểu nghệ thuật "làm xong rồi chạy". Nhưng ví dụ của Duchafour lại cho thấy nhiều điều thú vị hơn về mối quan hệ giữa nước hoa và nghệ thuật. Việc ông tạo ra những mùi hương ngoạn mục chính là nghệ thuật thuần túy, nhưng cái hay là ông còn khiến mình phải đặt câu hỏi về niềm tin của chính mình trong khi vẫn trao cho mình những mùi hương tuyệt đẹp để xịt lên người. Bravo! Bằng cách khuyến khích người dùng đặt câu hỏi về những quan niệm xã hội, Duchafour đã biến những người xịt nước hoa trở thành những "đồng chí" trong nghệ thuật – một mảnh ghép quan trọng để định nghĩa nên nghệ thuật nước hoa thực thụ. (Mình không rành lắm về vấn đề nước hoa ở Uzbekistan nên sẽ không bình luận. Tuy nhiên, câu hỏi về đạo đức của việc "thuê chuyên gia độc lập" trong ngành nước hoa cũng là một chủ đề khá hay.)