Tầm những năm 90, dòng Chypre bỗng dưng 'mất hút' khỏi bản đồ nước hoa. Đổ lỗi cho IFRA hay cho cú hit Angel năm 1992 cũng được, tui thấy nó tụt dốc từ đỉnh cao sang kiểu 'lỗi thời' nhanh kinh khủng. Thực ra, việc thắt chặt nguyên liệu nước hoa là một cuộc tranh luận gây tranh cãi, nhưng hồi những năm 70-90, mấy chuyện về độc tính của hóa chất hay thảo mộc toàn được bàn bạc kín thôi. Dân tình lúc đó cũng chẳng biết nước hoa làm từ gì hay ai làm ra, nên việc hạn chế rêu sồi hay tinh chế cam bergamot nghe cũng chẳng quan trọng lắm. Nhưng thực tế là nó đã âm thầm làm thay đổi cách phối hương, dù lúc đó có thể chưa thấy rõ ngay.
Dòng Chypre thường có cá tính rất mạnh, nhìn vào là biết ngay kỷ nguyên nào. Nào là kiểu nguyên bản của Coty, rồi Mitsouko huyền thoại của Guerlain. Rồi đến những năm 40 đầy tính động vật, những năm 50 ngập tràn hoa cỏ dưới ánh trăng, những năm 60 với phong cách aldehyde và xanh mướt, những năm 70 phóng khoáng, rồi đến những năm 80 với hương hoa hồng rực rỡ. Nhưng sang đến thập niên 90, Chypre như mất đi bản sắc. So với kiểu nước hoa tối giản, nhẹ nhàng như 'không khí, nước và ánh sáng' của thời đó, thì Chypre bị coi là vừa ngột ngạt vừa lỗi thời. Những mùi hương truyền thống bỗng trở nên cũ kỹ, kiểu như mấy bộ phim Hollywood thời xưa: quá rườm rà mà lại chẳng có cái chất nghệ thuật thực thụ.
Riêng với em Sublime này, gọi là 'lai' thì chưa đủ đô đâu. Nó là Chypre, là Oriental, là Woody Floral? Đúng hết, nhưng tui thấy gọi là Resinous Woody Chypre (Chypre gỗ nhựa) thì chuẩn hơn. Nó có cả chút trái cây, hoa cỏ và phấn. Cái lớp phấn trên nền gỗ tạo ra một sự tương phản ngọt-chua rất hay, nhưng ở Sublime thì nó êm đềm hơn. Nhờ có quýt và hoa ngọc lan tây mà mùi hương này mướt hơn hẳn kiểu cam bergamot hay hoa trắng thường thấy. Điểm đặc biệt là nốt hương cuối cực kỳ phức tạp – thứ vốn hiếm thấy ở nước hoa thập niên 90. Gỗ nhựa, rêu, hoắc hương, đặc biệt là đàn hương quyện cùng hổ phách, xạ hương và civet giúp nốt gỗ không bị gắt. Một cái kết cực kỳ mềm mại, sâu lắng như những dòng woody orientals cổ điển.
Tiếc là Sublime không trụ lại được lâu trước làn sóng thẩm mỹ 'sạch sẽ, tối giản' của những năm 90. Nhưng nếu xét riêng em nó, thì đây đúng là một bài học lịch sử về dòng nước hoa qua bàn tay của bậc thầy Jean Kerléo. Nếu bà nào muốn trải nghiệm cả một hành trình lịch sử nước hoa Pháp chỉ trong một chai duy nhất, thì nhất định phải thử Sublime bản vintage nha. Một chai nước hoa mà tui thấy cực kỳ đáng để tìm hiểu!